In het dagelijks leven horen we vaak dat meditatie goed voor ons is. Maar wat is meditatie precies en waarom speelt het een belangrijke rol in het boeddhisme?
Meditatie zet opgedane informatie om in ervaring. Op het eerste niveau is het doel de geest tot rust te brengen. Door meditatie ontstaat er ruimte tussen de belevende persoon en diens ervaringen.
Deze beschermende afstand wordt bereikt door het bewustzijn te richten op de ademhaling of door te focussen op een boeddhavorm. Dit type meditatie heet in het Sanskriet Shamatha en in het Tibetaans Shiné. Wie deze toestand tijdens meditatie kan vasthouden, zal dat uiteindelijk ook in het dagelijks leven kunnen toepassen. Dit vormt een eerste stap in de ontwikkeling en legt een basis voor inzicht en verdere beoefening.
Het tweede niveau van meditatie wordt in het Sanskriet Vipassana en in het Tibetaans Lhaktong genoemd. Hier is de meditatie vormloos en richt zich op de natuur van de geest. Door bewust te zijn zonder te focussen op een specifiek object, ontstaat spontaan inzicht. Meditatie is dan het rusten van de geest in het hier en nu, wat leidt tot spontane helderheid.
In het boeddhisme betekent meditatie ‘moeiteloos verblijven in dat wat is’. Deze toestand kan worden bereikt door de geest te kalmeren en te stabiliseren, door het verwerkelijken van medegevoel en wijsheid, door te werken met de energiekanalen in het lichaam, en door te mediteren op lichtvormen van boeddha’s. De meest effectieve methode is het voortdurend identificeren met de eigen boeddha-natuur en het ervaren van een ‘rein land’ – een toestand die voorafgaat aan verlichting.
In het groeiproces naar bevrijding – een toestand vrij van leed – ontdekt men dat het lichaam, gedachten en gevoelens voortdurend veranderen en in beweging zijn. Hierdoor blijkt er geen vaste basis te zijn voor een ego of zelf. Men voelt zich niet langer een doelwit en neemt niets persoonlijk op. Door te denken ‘er is leed’ in plaats van ‘ik lijd’, wordt men onkwetsbaar en vrij.
Verlichting vormt de ultieme stap. Het heldere licht van de geest straalt door alle ervaringen heen. Verleden, heden en toekomst, hier en daar: alles is een uitdrukking van de tijdloze rijkdom van de geest. In de toestand van verlichting drukt de geest angstloosheid, vreugde en medegevoel uit, en verblijft moeiteloos en spontaan in alles wat er gebeurt.
“Meditatie is het geschenk van de geest aan zichzelf.”
Lama Ole Nydahl
De onderstaande meditaties worden in alle Diamantwegcentra aangeboden:
Meditatie op de 16e Karmapa
De belangrijkste beoefening van het Diamantweg Boeddhisme en wordt in al onze centra aangeboden. De 16e Karmapa stelde deze meditatie zelf samen en vroeg Hannah en Lama Ole om het als de belangrijkste beoefening in het Westen te verspreiden. Het is een zeer gecondenseerde en zeer effectieve meditatie.
Korte toevlucht meditatie
De eerste meditatiebeoefening als introductie op de vier basisoefeningen (Tib. Ngöndro). Boeddhistische toevlucht nemen is de ontmoeting met de eigen boeddhanatuur. Degene die toevlucht neemt richt zich op waarden waar men werkelijk van op aan kan. Men neemt toevlucht in de toestand van de Boeddha als het doel, in de Dharma (Boeddha’s leer) als de weg, en in de Sangha (de vrienden en helpers op de weg). Op de diamantweg neemt men ook toevlucht in de Lama (de leraar), die vertegenwoordigt zegen, methoden en bescherming. De Lama is noodzakelijk om snel te ontwikkelen. Na het voltooien van 11.111 herhalingen kan besloten worden of men klaar is om met de vier basisoefeningen te starten, die langer duren.
De vier basisoefeningen
De vier basisoefeningen (Tib. Ngöndro) vormen de basis voor het herkennen van de geest: de toestand van Mahamudra. Ze bestaan uit vier meditaties die na elkaar worden gedaan. Elk van hen bestaat uit 111.111 herhalingen.
De eerste oefening is Toevlucht en de Verlichtingsinstelling. Men richt zich hier op de tijdloze waarden van de toevlucht en er wordt hierbij gebruik gemaakt van fysieke oefeningen. De meditatie dient verder als lichamelijke reiniging en tot het verminderen van negatieve trots.
Meditatie op Diamantgeest is de tweede oefening. In deze meditatie worden moeilijke onderbewuste indrukken (de oorzaken voor storende gevoelens) gereinigd voordat ze zich in het dagelijks leven als moeilijke omstandigheden kunnen manifesteren.
De derde beoefening is Mandala schenkingen. Na lichaam, spraak en geest te hebben gereinigd, krijgt men hier de ruimte om nieuwe positieve indrukken op te doen. Daarom kan deze beoefening hier de geest verrijken met al het mooie dat men zich kan voorstellen. Men focust zich hier op alles wat mooi, kostbaar, goed en zuiver is en schenkt dit aan de toevlucht. Het surplus en de vreugde die uit deze oefening ontstaat wordt gebruikt om anderen van nut te zijn.
De laatste van de vier basisoefeningen is Meditatie op de Lama. Een meditatie waarin door visualisatie en herhaling de mediterende de zegen van de linie ontvangt. Deze meditatie volgt hetzelfde principe als de 16e Karmapa meditatie. Het is een meer uitgebreide beoefening waarbij men bepaalde wensen herhaalt en richt aan de hele linie. De identificatie met de lama zal ons helpen om de wereld als steeds vreugdevoller te ervaren.
Wie zijn wij?
Het Diamantweg Boeddhisme in Nederland is onderdeel van een wereldwijd netwerk van meer dan 650 meditatiecentra en -groepen binnen de Karma Kagyu linie van het Tibetaans boeddhisme waar de lessen van de Boeddha op een moderne en praktische wijze worden gegeven. Deze staan onder de spirituele leiding van de 17e Karmapa, Trinley Thaye Dorje, en zijn opgericht door Lama Ole Nydahl.
We bieden authentieke boeddhistische methoden in een vriendelijke, moderne context. Je hebt geen ervaring nodig om een meditatie vrijblijvend bij te wonen.
Er worden regelmatig introducties over het boeddhisme gegeven en alle meditaties worden begeleid. De leer is gebaseerd op een lange traditie, maar onze stijl is open, westers en vrij van culturele bagage. Alle activiteiten worden gedaan op basis van vrijwilligerswerk. Donaties zijn daarom altijd welkom.
Als je meer wilt weten over boeddhisme, kun je een boeddhistisch meditatiecentrum bij jou in de buurt bezoeken. Je bent van harte welkom!
