Wat is meditatie?

In het dagelijks leven horen we regelmatig dat meditatie goed is voor ons. Maar wat is meditatie nu precies en waarom wordt meditatie in het boeddhisme gezien als iets dat heel belangrijk is?

 

Lama Ole Nydahl

Meditatie vormt opgedane informatie om in ervaring. Op het eerste niveau is het doel om de geest tot rust te brengen. Meditatie creëert hier ruimte tussen de belever en zijn belevingen.

Deze beschermende afstand wordt bereikt door het bewustzijn op de adem te richten of door te focussen op een boeddhavorm. Dit type meditatie wordt in het Sanskriet ‘Shamatha’ en in het Tibetaans ‘Shin’ genoemd. Wie deze toestand in meditatie kan vasthouden zal dat uiteindelijk ook kunnen in het dagelijkse leven. Dit is een eerste stap in je ontwikkeling en een basis voor inzicht en verdere beoefening.

Het tweede niveau van meditatie wordt in het Sanskriet ‘Vipassana’ en in het Tibetaans ‘Lhaktong’ genoemd. Hier is de meditatie vormloos en richt het zich op de natuur van de geest. Bij het bewust zijn zonder te focussen op een object ontstaat spontaan inzicht. Meditatie is hier het rusten van de geest in het hier en nu. Vanuit deze staat ontstaan spontane helderheid.

In het boeddhisme betekent meditatie ‘moeiteloos verblijven in dat wat is’. Deze toestand kan bereikt worden door het kalmeren en vasthouden van de geest, het verwerkelijken van medegevoel en wijsheid, door het werken met de energiekanalen in ons lichaam en door het mediteren op lichtvormen van boeddha’s. De meest effectieve methode is voortdurende identificatie met je eigen boeddhanatuur en de ervaring altijd in een ‘rein land’ (een toestand voorafgaand aan verlichting) te verblijven. 

In het groeiproces naar bevrijding (een toestand vrij van leed) ontdek je eerst dat je lichaam, gedachten en gevoelens in een constante toestand van verandering en beweging zijn. Er is daarom geen basis voor een bestaand ego of ‘zelf’. Je voelt je niet langer een doelwit en neemt niets persoonlijk. Als je denkt ‘er is leed’ in plaats van ‘ik lijd’ word je onkwetsbaar en vrij.

Verlichting is de ultieme stap. Het heldere licht van de geest straalt door alle ervaringen heen. Verleden, heden en toekomst, hier en daar: het zijn allemaal uitdrukkingen van de tijdloze rijkdom van de geest. In de toestand van verlichting drukt de geest angstloosheid, vreugde en medegevoel uit en verblijft het moeiteloos en spontaan in alles wat er gebeurt.

 


“Meditatie is het geschenk van de geest aan zichzelf.”

Lama Ole Nydahl

 


 

Introductie en instructie van de onderstaande basismeditaties worden in alle Diamantwegcentra aangeboden.

 

Meditatie op de 16e Karmapa

Een methode om de natuur van de geest te realiseren door een directe identificatie met de leraar en zijn verlichte kwaliteiten. Deze methode is de basismeditatie van de Diamantwegscholen van de Karma Kagyu linie en wordt in elk van de meditatiecentra als een geleide meditatie aangeboden.

 

Korte toevlucht meditatie

De eerste meditatiebeoefening als introductie op de vier basisoefeningen (Tib. Ngöndro). Boeddhistische toevlucht nemen is de ontmoeting met de eigen boeddhanatuur. Degene die toevlucht neemt richt zich op waarden waar men werkelijk van op aan kan. Men neemt toevlucht tot de Drie Juwelen: tot de toestand van de Boeddha als het doel, tot de Dharma — Boeddha’s leer — als de weg, en tot de Sangha (de vrienden en helpers op de weg). Op de Diamantweg neemt men ook toevlucht tot de Drie Wortels: Lama, Yidam en Beschermer. Zij zijn de bronnen van zegen, inspiratie en bescherming op de weg.

 

De vier basisoefeningen

De vier basisoefeningen vormen de basis voor het herkennen van de geest: de toestand van Mahamudra.

De eerste oefening is Toevlucht en de Verlichtingsinstelling. Hierbij worden fysieke oefeningen gedaan en dient de meditatie als lichamelijke reiniging en tot het verminderen van negatieve trots.

Meditatie op Diamantgeest is de tweede oefening. Meditatie op de reinigingsboeddha Diamantgeest houdt in dat men alle onhandige, negatieve handelingen en houdingen erkent en erop is gericht de gewoontepatronen waaruit ze ontstaan definitief te verwijderen.

De derde beoefening is Mandala schenkingen. Een mandala is een complex symbool voor alle energieën, aspecten en manifestaties van een bepaalde belichaming van verlichting.

De laatste van de vier basisoefeningen is Meditatie op de Lama. Een meditatie waarin door visualisatie en herhaling de mediterende de zegen van de linie ontvangt.